Ông Patrick Pellerin, vợ ông và các cựu chiến binh Hoa Kỳ khác dự một buổi trình bày về chuyến đi Việt Nam mới đây của họ. Theo ông, đất nước này quả có tiến tới, họ không quay đầu lại quá khứ. Ông nói vùng nông thôn có vẻ vẫn giống như hồi đó, nhưng các thành phố thì thay đổi nhiều.
Đây là lần đầu tiên ông Pellerin trở lại Việt Nam kể từ khi ông phục vụ trong quân đội Mỹ thời chiến tranh tại đây.
Ông Pellerin nói: “Trước khi đi tôi không biết phải chờ đợi điều gì. Tôi không biết người ta sẽ thân thiện hay khó chịu với tôi. Tôi không biết chúng tôi sẽ được đối đãi ra sao. Tôi không biết chúng tôi sắp thấy điều gì, và sự thay đổi nào.”
Một thực tế bất ngờ cho nhiều người Mỹ, là hiện tại cuộc chiến vẫn còn hủy hoại nhiều mạng người: mỗi năm có hơn 1 ngàn người Việt Nam thiệt mạng hoặc bị thương do những chất nổ còn sót lại. Ông nói, ở Mỹ ít ai nghĩ rằng tại Việt Nam vẫn còn hàng tấn chất nổ vương vãi. Quỹ Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh Việt Nam đang giúp đỡ giải quyết vấn đề mìn tại Việt Nam.
Ông Jan Scruggs, người sáng lập tổ chức này nói: “Qua giáo dục quần chúng, chúng tôi có thể hạ giảm số thương vong do mìn xuống 75%, và điều đó vẫn tiếp diễn.”
Chính phủ Mỹ mới đây đã cấp 1 triệu đô la cho tổ chức này tiếp tục nỗ lực gỡ mìn. Quỹ Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh cho biết hiện còn 350 tấn mìn chôn tại Việt Nam, phần lớn do các lực lượng Hoa Kỳ trong chiến tranh để lại. Bà Sally Seiler, vợ ông Pellerin đã nhìn thấy một vài quả mìn trong chuyến đi này.
Bà Seiler nói: “Nhìn cứ như một hòn đá, và tôi có thể hiểu vì sao trẻ con và các nông gia lượm những thứ đó lên.”
Cho dù vẫn còn những tàn dư của cuộc chiến, nhiều người Việt dường như vẫn tiếp tục tiến bước. Trong chuyến đi vừa kể, phái đoàn Mỹ đã gặp gỡ nhiều kẻ thù cũ.
Ông Pellerin kể: “Thật là thú vị, họ rất dễ thương. Họ đón tiếp chúng tôi như thể chúng tôi là những người bà con lâu ngày được tìm lại. Chúng tôi đã có những cuộc trao đổi thú vị với họ. Tôi nghĩ họ đã dẹp bỏ mọi chuyện vào quá khứ và chúng tôi cũng vậy.”
Nhưng ông Pellerin cũng nói vẫn có một số cựu chiến binh khó có thể quên đi cuộc chiến đã qua. Ông nhớ lại những cảnh tượng đầy xúc động tại bức tường Việt Nam ở Washington:
“Họ đem hoa, các thẻ bài, và hình ảnh tới và khiến tôi rất kinh ngạc.”
Ông Pellerin nói rằng ông rất mong những cựu chiến binh Hoa Kỳ khác có thể trở lại Việt Nam như ông, để họ cũng có thể khép lại quá khứ.
Một phái đoàn cựu chiến binh Mỹ cùng gia đình họ mới đây đã trở về Việt Nam sau hơn 30 năm diễn ra cuộc chiến tại quốc gia Đông Nam Á này. Một tổ chức tư nhân có tên là Quỹ Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh Việt Nam tổ chức chuyến đi này.