Nhà cầm quyền Trung Quốc đã công bố các hình ảnh và danh tính của 15 nghi can bị cáo buộc là can dự vào vụ bạo động trong tháng này tại Tân Cương. Trong khi đó, Trung Quốc phản bác nhà lãnh đạo người Uighur sống lưu vong Rebiya Kadeer về tuyên bố nói rằng có 10,000 người mất tích. Từ Hong Kong, thông tín viên William Ide của đài VOA ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.
Trong một thông cáo đọc trên đài truyền hình nah nước ở Trung Quốc, cục công an tỉnh Tân Cương ở Urumqi kêu gọi 15 nghi can hãy ra đầu thú, thậm chí còn cho họ một số điện thoại để gọi.
Thông báo nói rằng những người ra đầu thú trong vòng 10 ngày sẽ được xét xử một cách khoan hồng. Thông cáo nói rằng những người không đầu thú sẽ bị nghiêm trị.
Nhà chức trách cũng công bố tên và hình ảnh 40 người đã bị bắt giữ vì bị cáo buộc có liên can đến các vụ bạo động, mà các giới chức cho là đã khiến gần 200 người thiệt mạng.
Việc công bố tên và hình ảnh diễn ra một ngày sau khi nhà lãnh đạo Uighur sống lưu vong là bà Rebiya Kadeer tuyên bố có tới 10,000 người mất tích sau vụ bạo động ở Tân Cương.
Bà Kadeer đưa ra nhận định trong một chuyến đến thăm Nhật Bản, nơi bà lên tiếng kêu gọi mở một cuộc điều tra quốc tế về sự cố này và hối thúc Trung Quốc mở các cuộc đàm phán với tổ chức của bà là Đại Hội Uighur Thế giới.
Trung Quốc chưa đáp lại đề nghị đàm phán này.
Nhưng các giới chức Trung Quốc được các cơ quan truyền thông nhà nước trích thuật nói rằng tuyên bố của bà Kadeer nói rằng có 10 ngàn người mất tích là vô căn cứ.
Nhà nghiên cứu của tổ chức Human Rights Watch ở châu Á, ông Phelim Kine nói rằng con số không thống nhất là lý do vì sao tổ chức của ông kêu gọi chính phủ Trung Quốc cho phép tiến hành một cuộc điều tra độc lập của Liên Hiệp Quốc về sự cố này.
Ông Kine nói: “Cả hai bên, thuật sự của Trung Quốc và thuật sự của các tổ chức Uighur ở nước ngoài đều thiếu tài liệu bằng cớ có thể kiểm chứng, vì thế ta thực sự không biết được, có các số liệu chủ yếu và thông tin chủ yếu về những gì đã thực sự diễn ra hôm 5 tháng 7. ”
Nhà chức trách Trung Quốc cho biết ngoài những người thiệt mạng, có hơn 1,600 người bị thương trong các vụ bạo động. Khuya thứ tư, giới hữu trách ở Tân Cương nói có thêm 235 nghi can đã bị bắt, khiến con số chính thức những người bị câu lưu sau các vụ bạo động lên tới gần 1400 người.
Người Uighur chiếm khoảng một nửa dân số ở Tân Cương miền tây bắc Trung Quốc. Đa số theo Hồi giáo và có những đặc điểm về sắc tộc tương tự như các cộng đồng ở Trung Á. Lâu nay, họ vẫn ta thán rằng chính phủ Bắc Kinh phân biệt đối xử với họ và hạn chế các hoạt động tôn giáo của họ.
Chính phủ thì nói rằng có một cuộc nổi dậy đòi ly khai ở Tân Cương, và bác bỏ những lời than phiền về phân biệt đối xử.