Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã triệu tập một cuộc họp ba bên với các nhà lãnh đạo Pakistan và Afghanistan. Bà nói rằng hai nước đang phải đối mặt với một mối đe dọa, một nhiệm vụ và một thách thức chung do chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan gây nên. Bà Clinton cũng nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ rất lấy làm tiếc về vụ việc thường dân Afghanistan bị thiệt mạng trong một cuộc không kích của quân đội Hoa Kỳ nhắm vào lực lượng Taliban. Thông tín viên đài VOA David Gollust có bài tường trình chi tiết sau đây.
Đây là lần thứ hai trong năm nay, một cuộc họp ba bên như vậy được tiến hành. Cuộc họp lần này diễn ra vào một thời điểm vô cùng quan trọng khi cả hai chính phủ Pakistan và Afghanistan đều đang phải đối mặt với những thách thức trong cuộc chiến chống lại các lực lượng chủ chiến.
Bà Clinton, người đang triệu tập các buổi thảo luận chung sẽ diễn ra tại Tòa Bạch Ốc với Tổng thống Obama, nói rằng chính quyền Hoa Kỳ cùng chung mục đích với cả hai chính phủ Nam Á, là những chính phủ mà theo lời bà, đang phải đấu tranh với các phần tử cực đoan, những kẻ sẽ gây bất ổn và phá hoại nền dân chủ.
Cuộc họp ba bên này được triệu tập vì tầm mức tai hại của một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất trong số những vụ quân đội Hoa Kỳ gây thương vong cho thường dân trong cuộc chiến tranh ở Afghanistan, với hàng chục người Afghanistan được cho là đã bị thiệt mạng trong một vụ oanh tạc nhắm vào lực lượng Taliban ở tỉnh Farah, miền tây nước này.
Trong lời phát biểu khai mạc với Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai và Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari bà Clinton nhắc lại tuyên bố của Hoa Kỳ đưa ra chiều thứ ba rằng Hoa Kỳ rất lấy làm tiếc và hứa sẽ điều tra vụ việc.
Ngoại trưởng Clinton nói: "Chúng tôi rất lấy làm tiếc. Chúng tôi không biết nguyên nhân hay toàn bộ hoàn cảnh sự việc này diễn ra như thế nào, và sẽ có một cuộc điều tra chung giữa chính phủ của quí vị và chính phủ chúng tôi. Tuy nhiên, bất kỳ sự tổn thất nhân mạng nào, bất kỳ cái chết của một người vô tội nào cũng đều khiến chúng ta đau đớn. Và tôi muốn chuyển lời tới người dân cả hai nước Afghanistan và Pakistan rằng chúng tôi sẽ hợp tác tích cực với chính phủ và các nhà lãnh đạo của quí vị để tránh gây tổn thất nhân mạng của thường dân vô tội."
Về phần mình, Tổng thống Karzai, người hôm thứ ba đã kêu gọi Hoa Kỳ hãy tỏ ra cảm thông hơn đối với người dân Afghanistan, nói rằng ông hy vọng hai chính phủ sẽ cùng hợp tác với nhau để giảm bớt và cuối cùng loại bỏ hoàn toàn những vụ việc như vậy.
Ông Karzai cũng hy vọng rằng cuộc đối thoại ba bên sẽ giúp làm giảm bớt mối quan hệ vốn thường căng thẳng với nước láng giềng Pakistan.
Ông Karzai nói: "Đối với những dịp như ngày hôm nay, Afghanistan sẽ tận dụng hết khả năng nhằm củng cố tính hiệu quả của những gì chúng đang thực hiện vì sự ổn định, cũng như củng cố mối quan hệ với Pakistan nhằm mang lại nhiều hơn nữa sự tin tưởng lẫn nhau cũng như một môi trường làm việc mà từ đó hai nước chúng ta có thể chống lại một cách hiệu quả hơn’ mối đe dọa khủng bố, cũng như bạo lực mà chủ nghĩa quá khích tạo ra."
Trong những tuần qua, các giới chức Hoa Kỳ đã công khai bày tỏ quan ngại về cam kết của chính phủ Pakistan trong cuộc chiến chống lại sự xâm nhập của Taliban, sau khi các phần tử chủ chiến mở các cuộc phản công ở các quận phía bắc thủ đô Islamabad.
Nhưng trong lời phát biểu của mình, Tổng thống Zardari nhấn mạnh cam kết chống khủng bố đồng thời cho rằng đó là mối đe dọa chung đối với tất cả ba nước, và gánh nặng này cần phải được chia sẻ.
Ông Zardari nói: "Tôi tới đây để chứng tỏ rằng chúng tôi cần chia sẻ gánh nặng với các bạn, dù phải mất bao nhiêu lâu cũng như cần bất cứ nguồn lực gì để thành đạt được các nền dân chủ. Nền dân chủ của quốc gia tôi cũng sẽ hồi sinh. Người dân Pakistan sẽ luôn sát cánh với nhân dân Hoa Kỳ cũng như người dân Afghanistan. Chúng tôi cùng chung sức với người anh em Karzai và nhân dân Afghanistan trong cuộc chiến chống lại mối đe dọa chung, hiểm họa mà có lần tôi từng gọi là 'căn bệnh ung thư’."
Diễn biến mở màn cho hai ngày đối thoại cấp cao bao gồm việc ký biên bản ghi nhớ giữa Pakistan và Afghanistan về việc hoàn tất thỏa hiệp giao thương qua biên giới và quá cảnh vào cuối năm nay, một hiệp ước đã được đem ra thảo luận hơn 40 năm qua.